Taryfa C11 czy C12a dla firmy: jak sprawdzić, która się opłaca

Kto może wybierać między C11, C12a i C12b

Grupy C1x są przeznaczone dla firm zasilanych z sieci niskiego napięcia, których moc umowna nie przekracza 40 kW, a zabezpieczenie przedlicznikowe nie przekracza 63 A. To większość sklepów, biur, gabinetów, lokali usługowych, małych warsztatów i gastronomii. Firmy z większą mocą rozliczają się w grupach C2x (C21, C22a, C22b), a przyłączone do średniego napięcia w grupach B.

Litera „C” oznacza odbiorców przyłączonych do sieci niskiego napięcia, innych niż gospodarstwa domowe, pierwsza cyfra poziom mocy, a druga liczbę stref czasowych. C11 ma jedną strefę. C12a i C12b mają po dwie, ale podzielone inaczej. Nazwa grupy jest na fakturze i w umowie, zwykle obok numeru punktu poboru (PPE).

Czym różnią się strefy w C12a i C12b

C12a dzieli dobę na strefę szczytową i pozaszczytową. Szczyt to zwykle część przedpołudnia oraz późne popołudnie i wieczór, czyli godziny największego obciążenia sieci. Pozostałe godziny, w tym noc i środek dnia, są tańsze. U części operatorów szczyt ma inne godziny latem i zimą.

C12b dzieli dobę na dzień i noc. Tańsza strefa nocna obejmuje noc i u niektórych operatorów kilka godzin w ciągu dnia. Ta taryfa pasuje do firm, które zużywają dużo energii po zamknięciu: chłodnie, piekarnie, produkcja na nocną zmianę, ogrzewanie akumulacyjne.

Dokładne godziny stref ustala w swojej taryfie operator sieci dystrybucyjnej (OSD): TAURON Dystrybucja, PGE Dystrybucja, Enea Operator, Energa-Operator albo Stoen Operator. Różnią się one między operatorami, więc godzin z poradnika napisanego dla innego regionu nie można przenosić na swoją firmę. Aktualną tabelę stref znajdziesz w wyciągu z taryfy swojego OSD, a wersję obowiązującą Ciebie w umowie ze sprzedawcą.

Gdzie strefa wpływa na rachunek

Podział na strefy działa w dwóch miejscach faktury. Sprzedawca może mieć różne ceny energii dla każdej strefy. Operator sieci ma osobne stawki zmienne opłaty dystrybucyjnej w szczycie i poza nim. Opłaty stałe, na przykład abonamentowa czy składnik stały stawki sieciowej, nie zależą od godzin zużycia.

Przy porównywaniu ofert pamiętaj, że cena w tańszej strefie wygląda atrakcyjnie, ale sama nic nie mówi. Liczy się średnia ważona zużyciem w obu strefach. Oferta z bardzo niską ceną nocną i wysoką ceną w szczycie może być gorsza od oferty jednostrefowej, jeśli firma pracuje głównie w dzień.

Jak policzyć opłacalność na własnych danych

Potrzebujesz trzech liczb dla każdego wariantu: ceny łącznej za kWh w strefie droższej, w strefie tańszej oraz w C11. Cena łączna to cena energii od sprzedawcy plus zmienna stawka dystrybucyjna od operatora dla tej strefy. Do tego potrzebny jest udział zużycia poza szczytem, czyli jaka część energii przypada na tańsze godziny.

Koszt w taryfie dwustrefowej to zużycie w strefie droższej razy jej cena plus zużycie w strefie tańszej razy jej cena. Koszt w C11 to całe zużycie razy jedna cena. Z tych dwóch wzorów wychodzi próg opłacalności. Dwie strefy opłacają się, gdy udział zużycia w tańszych godzinach jest wyższy niż (cena w szczycie minus cena C11) podzielone przez (cena w szczycie minus cena poza szczytem). Próg trzeba policzyć na stawkach Twojego operatora i sprzedawcy, bo jednej uniwersalnej wartości nie ma.

Udział zużycia poza szczytem najlepiej wziąć z danych godzinowych. Jeśli masz licznik zdalnego odczytu, operator udostępnia profil zużycia w swoim portalu dla klientów. Jeśli nie, oszacuj go z godzin pracy: które urządzenia pracują w nocy, w weekendy i w środku dnia, a które tylko w szczycie. Lodówki, chłodnie, serwery i wentylacja działają całą dobę, więc część energii zawsze trafia do tańszej strefy.

Typowe sytuacje w firmach

Biuro czynne w godzinach porannych i popołudniowych często zużywa dużo energii w szczycie C12a, więc dwie strefy mogą mu się nie opłacić. Sklep lub lokal otwarty do wieczora również trafia w szczyt. Lepiej wypadają firmy, które mają duże zużycie nocne lub w środku dnia: piekarnie, chłodnie, magazyny z ładowaniem wózków w nocy, produkcja na zmiany i obiekty z ogrzewaniem elektrycznym sterowanym zegarem.

Te przykłady to tylko kierunek. O wyniku decydują godziny stref u Twojego operatora i rzeczywisty rozkład zużycia. Dwie firmy z tej samej branży mogą dojść do różnych wniosków.

Jak i kiedy zmienić grupę taryfową

Według rozporządzenia taryfowego z 2019 r. firma, która może być zaliczona do więcej niż jednej grupy, sama ją wybiera. O zmianę grupy może wystąpić nie częściej niż raz na 12 miesięcy. Po wejściu w życie nowej taryfy z innymi stawkami może to zrobić także w ciągu 60 dni. Warunki zmiany opisuje umowa: kompleksowa ze sprzedawcą albo dystrybucyjna z operatorem.

W praktyce wniosek składasz u sprzedawcy, jeśli masz umowę kompleksową, albo u operatora, jeśli umowy są rozdzielone. Zmiana z C11 na taryfę dwustrefową może wymagać wymiany lub przeprogramowania licznika przez operatora. Sprawdź też umowę sprzedaży: cena dla nowej grupy może być inna niż dotychczasowa, a niektóre oferty dotyczą tylko wybranych grup.

Zmiana grupy taryfowej i zmiana sprzedawcy to dwie różne sprawy, ale warto rozważyć je razem. Przy wyborze nowej oferty możesz porównać ceny dla C11 i C12a na tych samych danych i wybrać korzystniejszy wariant.