Moc umowna w firmie: jak ją sprawdzić, dobrać i obniżyć

Moc umowna, przyłączeniowa i zużycie: trzy różne rzeczy

Moc przyłączeniowa to górna granica, na jaką zbudowano przyłącze. Wynika z warunków przyłączenia i umowy o przyłączenie. Moc umowna to wartość, którą firma zamawia w ramach tej granicy i za którą płaci w opłatach stałych. Nie może być wyższa od mocy przyłączeniowej.

Zużycie energii to coś innego: liczba kilowatogodzin zużytych w okresie rozliczenia. Firma może mieć małe zużycie i wysoką moc, na przykład warsztat z jedną mocną maszyną włączaną na krótko. Może też mieć duże zużycie przy niewielkiej mocy, na przykład chłodnię pracującą równo przez całą dobę. Dlatego moc umowną ocenia się na podstawie szczytów poboru, a nie rocznej sumy kWh.

Gdzie znaleźć moc umowną firmy

Na fakturze moc umowna jest zwykle podana w części dystrybucyjnej, obok grupy taryfowej i numeru punktu poboru, albo w pozycji „opłata sieciowa stała” jako liczba kW. Jest też w umowie dystrybucyjnej lub kompleksowej i w warunkach przyłączenia.

W grupach C2x i B faktury często pokazują także moc pobraną, czyli największą zmierzoną moc w okresie, oraz ewentualne przekroczenia. To najcenniejsza informacja przy dobieraniu mocy. Jeśli jej nie ma na fakturze, operator może udostępnić dane z licznika w portalu dla klientów albo na wniosek.

W małych przyłączach (grupy C1x) moc umowna wynika zwykle z zabezpieczenia przedlicznikowego i licznik nie rejestruje mocy w okresach piętnastominutowych. Opłaty za przekroczenie dotyczą głównie firm z licznikami, które taką moc mierzą, czyli najczęściej grup C2x i B.

Jak liczona jest opłata za przekroczenie mocy umownej

Operator monitoruje moc pobieraną z sieci. Nadwyżki ponad moc umowną wyznacza dla każdej godziny okresu rozliczeniowego, ze średnich wartości mocy z okresów piętnastominutowych, jeśli pozwala na to licznik. Tak stanowi rozporządzenie w sprawie kalkulacji taryf z 2019 r.

Opłata za przekroczenie to składnik stały stawki sieciowej pomnożony przez sumę dziesięciu największych nadwyżek mocy w miesiącu. Jeżeli licznik nie pozwala tak liczyć, opłata to składnik stały pomnożony przez dziesięciokrotność największej nadwyżki w okresie rozliczeniowym. W obu przypadkach jedno krótkie przekroczenie potrafi kosztować tyle, co wiele miesięcy wyższej mocy umownej.

Przy kilku niezależnych punktach dostarczania opłatę liczy się osobno dla każdego z nich. Dlatego przy kilku lokalizacjach trzeba sprawdzić każdą oddzielnie, a nie tylko sumę.

Jak sprawdzić, czy moc jest dobrze dobrana

Zbierz dane z co najmniej 12 miesięcy: moc umowną i największą moc pobraną w każdym miesiącu. Sezon ma znaczenie. Klimatyzacja latem, ogrzewanie zimą czy sezon w gastronomii mogą podnosić szczyty tylko w kilku miesiącach.

Jeśli największa moc pobrana przez cały rok była wyraźnie niższa od umownej, firma prawdopodobnie płaci za moc, z której nie korzysta. Jeśli zdarzały się przekroczenia, sprawdź, kiedy i dlaczego. Czasem wystarczy zmiana organizacji pracy zamiast podnoszenia mocy na stałe.

Uwzględnij plany firmy. Nowa maszyna, pompa ciepła, ładowarka do samochodów elektrycznych albo dodatkowa zmiana mogą podnieść szczyt poboru. Obniżenie mocy tuż przed taką inwestycją kończy się przekroczeniami albo kolejnym wnioskiem.

Jak obniżyć szczyty poboru bez inwestycji

Opłata za przekroczenie zależy od najwyższych wartości mocy, a nie od zużycia. Najprościej obniżyć szczyt, rozkładając w czasie start dużych urządzeń, czyli nie włączając wszystkich maszyn, pieców czy sprężarek o tej samej porze. W gastronomii oznacza to na przykład kolejne, a nie jednoczesne nagrzewanie urządzeń przed otwarciem.

Pomagają też zegary i sterowniki: ogrzewanie wody, ładowanie wózków czy klimatyzację można przesunąć poza godziny największego obciążenia. W większych obiektach stosuje się automatykę, która czasowo odłącza mniej ważne odbiorniki, gdy pobór zbliża się do mocy umownej. Elektryk lub audytor energetyczny dobierze rozwiązanie do instalacji.

Jak zmienić moc umowną

Wniosek o zmianę mocy umownej składa się do operatora sieci dystrybucyjnej, a przy umowie kompleksowej zwykle przez sprzedawcę. Jeśli nowa moc mieści się w mocy przyłączeniowej, nie potrzebujesz nowych warunków przyłączenia. Jeśli ją przekracza, trzeba wystąpić o nowe warunki przyłączenia, co wiąże się z dłuższym procesem i opłatą przyłączeniową.

Przy zmniejszeniu mocy umownej rozporządzenie taryfowe przewiduje podwyższenie składnika stałego stawki sieciowej o 10% za okres objęty korektą. Terminy wniosków i datę, od której zmiana działa, określają taryfa operatora i umowa. Dlatego zmianę najlepiej zaplanować z wyprzedzeniem, na przykład przed nowym rokiem taryfowym.

Pamiętaj o progu 40 kW. Podniesienie mocy powyżej tej wartości przenosi firmę z grupy C1x do C2x, w której obowiązują inne stawki i zasady rozliczeń. Obniżenie poniżej progu może działać w drugą stronę, jeśli pozwala na to zabezpieczenie i instalacja.

Zmiana sprzedawcy nie zmienia mocy umownej, bo ta należy do umowy dystrybucyjnej. Przy zmianie sprzedawcy warto jednak przejrzeć fakturę w całości. To dobry moment, żeby sprawdzić także moc i grupę taryfową.